Κλασικά και αγαπημένα – Οι τέσσερις εποχές του Βιβάλντι

Ταυτότητα έργου

Τίτλος: Le quattro stagioni
Συνθέτης: Antonio VIVALDI (Ιταλία)
Χρονολογία: 1716 – 17 (παρουσιάστηκε το 1725)
Είδος: Τέσσερα κονσέρτα για βιολί και ορχήστρα

Τι είναι το “κονσέρτο”;

Η λέξη concerto είναι ιταλική. Στη μουσική δηλώνει μια συνομιλία ανάμεσα σε ένα μουσικό όργανο και την ορχήστρα.
Τη θέση του μουσικού οργάνου που έχει σολιστικό χαρακτήρα (“solo”: ιταλική λέξη που σημαίνει “μόνος”) μπορεί να πάρει οποιοδήποτε όργανο: βιολί, πιάνο, φλάουτο, κοντραμπάσο, τρομπέτα, κλπ. Έτσι μιλάμε αντίστοιχα για ένα κονσέρτο για βιολί και ορχήστρα, για πιάνο και ορχήστρα, φλάουτο και ορχήστρα, κλπ.

Ένα κονσέρτο αποτελείται συνήθως από τρία μέρη:
1. γρήγορο (allegro ή presto)
2. (largo ή adagio)
3. γρήγορο

“Περιγραφική” ή ΄”προγραμματική” μουσική

Στο κάθε κονσέρτο του έργου ο συνθέτης περιγράφει και μία εποχή. Ένας παρατηρητικός ακροατής θα ακούσει το κελάηδισμα των πουλιών, το γάργαρο νερό, τα τζιτζίκια, την καταιγίδα, κλπ.

Το έργο αυτό είναι ένα από τα πρώτα έργα “περιγραφικής” ή “προγραμματικής” μουσικής (program music).
Ήδη σε έργα παλαιότερων συνθετών μπορούμε να ακούσουμε τη μουσική να αναφέρεται σε διάφορα γεγονότα ή φυσικούς ήχους: από μια μάχη μέχρι …έναν γρύλλο. Όμως είναι από το 1800 και έπειτα, την εποχή που ονομάζουμε “ρομαντική”, που συναντάμε όλο και πιο συχνά έργα με τίτλο και προορισμό περιγραφικό. Έτσι μπορούμε να πούμε πως ο Βιβάλντι ήταν αρκετά πρωτοποριακός ως προς το θέμα αυτό.

Ο Βιβάλντι έχει συνδέσει κάθε εποχή, δηλαδή κάθε κονσέρτο, με μερικά όμορφα στιχάκια – “σονέτα” – μα οι μουσικολόγοι ακόμα δεν έχουν καταλήξει ποιο από τα δύο προηγήθηκε: τα σονέτα ή η μουσική;

Σε κάθε κονσέρτο (δηλαδή σε κάθε εποχή) αντιστοιχούν τρία σονέτα – ένα για κάθε μέρος.
Άνοιξε τις παρακάτω καρτέλες για να τα διαβάσεις.
Έτσι, όταν ακούσεις τη μουσική θα πλησιάσεις πιο εύκολα σε αυτό που ήθελε να περιγράψει ο συνθέτης.

Η Άνοιξη (La Primavera)

Βίντεο – Η Άνοιξη

1ο μέρος: 0:22   /   2ο μέρος: 3:24   /   3ο μέρος: 6:00

Το Καλοκαίρι (L’ estate)

Βίντεο – Το Καλοκαίρι

1ο μέρος: 00:07   /   2ο μέρος: 5:52   /   3ο μέρος: 8:32

…και ξανακούω: Καλοκαιρινή καταιγίδα

Το Φθινόπωρο (L’ autunno)

Βίντεο – Το Φθινόπωρο

1ο μέρος: 0:06   /   2ο μέρος: 4:56   /   3ο μέρος: 7:37

Ο Χειμώνας (L’ inverno)

Βίντεο – Ο Χειμώνας

1ο μέρος: 0:05   /   2ο μέρος: 3:43   /   3ο μέρος: 5:58

…και ξανακούω: Ο Χειμώνας

Μια διαφορετική εκτέλεση.

1ο μέρος: 0:06   /   2ο μέρος: 3:38   /   3ο μέρος: 5:17

Βίντεο – Γιατί μας αρέσουν οι “4 Εποχές”

Το βίντεο αυτό, ιδιαίτερα δημοφιλές από τότε που κυκλοφόρησε, αξίζει να το (ξανα)δείτε τώρα που γνωρίζετε αρκετά στοιχεία για το έργο του Βιβάλντι. Και σίγουρα θα συμφωνήσετε πως είναι δικαιολογημένη η φήμη του!

(*αναζητήστε την ρύθμιση για τους ελληνικούς υπότιτλους)

Ο Βιβάλντι

Μάθετε περισσότερα για τον συνθέτη και το έργο του.

Δραστηριότητες

Μπορείς να θυμηθείς ή να μαντέψεις τι σημαίνουν οι παρακάτω όροι;
Άνοιξε τις καρτέλες για να δεις τις απαντήσεις.

γρήγορα

αργά

γρήγορα, αλλά όχι πολύ

αργά και σιγά (στην ένταση)

γρήγορα και δυνατά

πολύ αργά

Φαντάσου πως ζεις 300 χρόνια πριν και μόλις άκουσες από μια μικρή ορχήστρα ένα κονσέρτο του Βιβάλντι. Τι θα ήθελες να πεις ή να ρωτήσεις στον συνθέτη; Γράψε ένα γράμμα για αυτόν.

Εδώ μπορείς να εκτυπώσεις ένα PDF αρχείο με τη διεύθυνση του συνθέτη και το γραμματόσημο για το γράμμα σου!

Leave a Reply

Close Menu